•••
منوچهر پارسادوست:ايران نامه هاى متعددى درباره به كارگيرى سلاح هاى شيميايى در بسيارى از جبهه ها و شهرها، از جمله مريوان براى دبير كل ارسال داشت. او نيز كارشناسانى اعزام كرد. در ۲۱ آوريل ۱۹۸۸ (اول ارديبهشت ۱۳۶۷) نماينده ايران در سازمان ملل صورت ريز حمله هاى عراق به ايران را براى دبيركل ارسال داشت. در اين صورت كه در ۱۵ صفحه تنظيم شده بود، مشخصات حمله عراق از ژانويه ۱۹۸۱ تا مارس ۱۹۸۸ (دى ۱۳۵۹ تا اسفند ۱۳۶۶) با ذكر تاريخ، محل، وسيله پرتاب سلاح شيميايى كه با هواپيما يا توپخانه بوده است، تعداد قربانيان هر حمله و نوع گاز شيميايى به كار رفته قيد شده بود. به موجب اين صورت، عراق با ۲۵۲ بار پرتاب بمب هاى شيميايى مجموعاً ۵۶۷۸۹ نفر را كشته و يا مجروح كرده بود. در ۲۰ ژوئن ۱۹۸۷ (۳۰ خرداد ۱۳۶۶) تنها در منطقه سردشت كه مورد بمباران وحشيانه صدام قرار گرفته بود ۸۰۲۵ نفر قربانى سلاح هاى شيميايى شدند. تجسم هزاران كشته و هزاران مجروح كه برخى از آنان با رنج ها و دردهاى طاقت فرسا زندگى را بدرود گفتند، هر انسانى را نسبت به خوى ددمنشى صدام و رهبران بعث عراق دچار خشم مى كند. آنگاه دولت آمريكا با همكارى دولت هاى روسيه شوروى، انگلستان، فرانسه و چين كه عضوهاى دائمى شوراى امنيت هستند مانع مى شود شوراى امنيت براى جلوگيرى از ارتكاب چنين جنايت هايى درباره مردم ايران و كردان حلبچه طبق تكليف ماده ۲۴ منشور ملل متحد اقدام «فورى و موثر» به عمل آورد. وجدان آگاه بشريت از ذلت چنين شوراى امنيتى رنج برده است. واشينگتن پست در سرمقاله اش اين روش خفت بار شوراى امنيت را به درستى «ننگ آور» خواند.كارشناسان اعزامى سازمان ملل گزارش بازديدهاى خود را از ايران و عراق به دبير كل دادند و او نيز آن را ضمن گزارش ۲۵ آوريل ۱۹۸۸ (۵ ارديبهشت ۱۳۶۶) به اطلاع شوراى امنيت رساند. عراق براى كاهش فشار افكار عمومى مردم جهان و به پشت گرمى آمريكا ادعا داشت كه ايران نيز سلاح هاى شيميايى را به كار برده است. كارشناسان در گزارش خود تائيد كردند كه در ايران عده اى از گازهاى شيميايى مجروح شدند و «تعداد قابل ملاحظه اى از آنان افراد غيرنظامى بودند» و تاكيد كردند كه گاز خردل بيش از ساير گازها مصرف شده است. در مورد عراق نيز ضمن تائيد وجود مجروحان گازهاى شيميايى تصريح كرده است كه كليه بيماران «افراد نظامى» بودند. شوراى امنيت اين بار قطعنامه مستقل ۶۱۲ مورخ ۹ مه ۱۹۸۸ (۱۹ ارديبهشت ۱۳۶۷) را در مورد گازهاى شيميايى تصويب كرد. ولى در اين قطعنامه نيز با وجود فاجعه حلبچه از ذكر آن رويداد و نام عراق خوددارى كرد و از «هر دو طرف» خواست كه بر طبق پروتكل ژنو رفتار كنند. عراق در ۱۹۸۸ (۱۳۶۷) براى پس گرفتن شبه جزيره فاو و جزيره هاى مجنون گازهاى شيميايى به كار برد. استفاده گسترده و مكرر عراق از گازهاى شيميايى و فشار رسانه هاى گروهى و افكار عمومى به حدى رسيد كه طارق عزيز وزير خارجه وقت عراق ناگزير صريحاً اعتراف كرد عراق حق دارد «از كليه وسايل از جمله سلاح هاى شيميايى» براى دفع حمله هاى ايران استفاده كند. او گفت: «من شخص رك گويى هستم و مى گويم كه آن سلاح ها [يعنى سلاح هاى شيميايى] در اين درگيرى به كار رفته است.» ايران سرانجام قطعنامه  ۵۹۸مصوب ۲۰ ژوئيه ۱۹۸۷ (۲۹ تير ۱۳۶۶) كه از هر دو طرف مى خواست فوراً به جنگ خاتمه دهند را پس از يك سال پذيرفت و نماينده ايران در سازمان ملل موافقت كتبى ايران را در نيمه شب يكشنبه ۱۷ ژوئيه ۱۹۸۸ (۲۶ تير ۱۳۶۷) در منزل خاوير پرز دوكوئيار دبير كل سازمان ملل به وى تسليم كرد. از آن پس،  اميد مى رفت كه جنايت صدام در به كار بردن سلاح هاى شيميايى عليه مردم بى گناه ايران پايان گيرد و اين پيامد غم افزا و ضدانسانى جنگ عراق و ايران خاتمه يابد. ولى صدام سلاح هاى شيميايى را براى تسكين كينه هاى ضدبشرى خود همچنان به كار برد. روز ۱۱ مرداد ۱۳۶۷ (۲ اوت ۱۹۸۸) عراق بر روى روستاهاى حومه اشنويه در آذربايجان شرقى- بدون آنكه جنگى در آن حدود جريان داشته باشد- راكت هاى حاوى گازهاى شيميايى از هوا پرتاب كرد و هزاران نفر از كودكان، زنان و مردان آن روستاها را كشت و يا مجروح كرد. ايران از شوراى امنيت خواست كه فوراً گروه كارشناسان سازمان ملل را براى معاينه مجروحان اعزام دارد. عراق طبق رويه گذشته طى نامه اى به شوراى امنيت اتهام ايران را رد كرد. ايران براى اثبات ادعاى خود از خبرنگاران خارجى دعوت كرد كه از ناحيه اشنويه و مجروحان گازهاى شيميايى ديدن كنند. دبيركل كارشناسانى اعزام داشت و آنان از ۱۲ تا ۱۴ اوت (۲۱ تا ۲۳ مرداد ۱۳۶۷) از روستاهاى اشنويه بازديد كردند. كارشناسان در گزارش خود صريحاً اظهار داشتند: «با ابراز نگرانى عميق ما به اين نتيجه رسيديم... كه با وجود درخواست هاى مكرر سازمان ملل سلاح هاى شيميايى عليه مردم غيرنظامى ايران در ناحيه اى نزديك شهرى كه فاقد هرگونه وسيله دفاعى در برابر اين نوع حمله  است به كار رفته است.» آنان تائيد كردند: «حتى كودكان آسيب ديده اند» و تاكيد كردند: «به كار بردن سلاح هاى شيميايى اهانت جدى به وجدان بشرى است.»فاجعه اشنويه مانند كشتار حلبچه دنيا را تكان داد. صدام هيچ گونه توجيهى براى ارتكاب چنين جنايت هولناكى نداشت. در آن زمان ايران از جنگ دست كشيده بود و مردم روستا هاى حومه اشنويه طبق معمول به زراعت خود اشتغال داشتند. شوراى امنيت در ۲۶ اوت ۱۹۸۸ (۴ شهريور ۱۳۶۷) تشكيل جلسه داد و قطعنامه ۶۲۰ را تصويب كرد. با آنكه در گزارش كارشناسان، عراق براى به كار بردن سلاح هاى شيميايى مورد نكوهش قرار گرفته بود، در اين قطعنامه نيز عراق همچون گذشته محكوم نشد و فقط «استفاده از سلاح هاى شيميايى در منازعه بين جمهورى اسلامى ايران و عراق... قاطعانه محكوم» شد!با پيگيرى خاوير پرز دوكوئيار دبيركل سازمان ملل در ۲۹ مرداد ۱۳۶۷ (۲۰ اوت ۱۹۸۸) آتش بس در جبهه  ها برقرار شد و نيروى نظامى سازمان ملل براى نظارت بر آتش بس در نقاط حساس مستقر شدند. از آن پس صدام امكان ادامه ارتكاب جنايت ضدبشرى خود را نيافت و مردم بى گناه ايران آسوده شدند.آنچه گذشت خطوط كلى به كارگيرى سلاح هاى شيميايى در جنگ عراق و ايران از طرف صدام بود. گازهاى شيميايى موجب ايجاد تاول هاى مكرر در سراسر پوست بدن، تنگى نفس، دردهاى شديد عضلانى، ضعف بينايى و حتى كورى چشم مى شود. ده ها هزار مجروح شيميايى در هر لحظه از زندگى شبانه روزى با شكنجه هاى طاقت فرسا روبه رو بودند و هستند. آنان انتظار دارند اكنون كه دادگاه صدام  جريان دارد دولت ايران با كمك شخصيت هاى عراقى كه سال ها از مساعدت هاى ايران بهره مند بودند و برخى از آنان مقام هاى بالايى در اركان حكومت دارند، بكوشد به نمايندگى از آنان دادخواست مستند به دادگاه تسليم دارد و اقدامى كند كه دادگاه با رسيدگى به آن موافقت كند. مناسب خواهد بود دادخواست با همكارى قضات آگاه كانون وكلاى دادگسترى و استادان دانشكده هاى حقوق تهيه شود.بى ترديد انتظار بيشتر و مهم تر اين هم ميهنان دردكشيده آن است كه دولت و مردم دلسوزانه به آنان توجه كنند؛ در هر جا كه هستند از آنان دلجويى كنند و براى تسكين دردهاى فزاينده  آنان، مداواى موثر و تامين زندگى اين عزيزان كوشش هاى لازم و فورى به عمل آورند. آنان چشم به راه كمك هاى ما هستند.
http://www.sharghnewspaper.ir/840928/html/diplom.htm